Sejarah Perkembangan Pemikiran Politik Islam dari Masa Klasik hingga Kontemporer

Authors

  • Mega Rahmayani AS Universitas Islam Negeri Alauddin Makassar, Indonesia
  • Nurlela Abbas Universitas Islam Negeri Alauddin Makassar, Indonesia
  • Mahmuddin Mahmuddin Universitas Islam Negeri Alauddin Makassar, Indonesia

DOI:

https://doi.org/10.62448/fjpsi.v2i1.510

Keywords:

Islamic Political Thought, Fiqh Siyasah, Political Modernity

Abstract

The discussion of Islamic politics remains a crucial issue due to the long-standing dynamics of debate within the reality of Muslim-majority countries. This article aims to deeply explore the transformation of Islamic political ideas and their utility in a modern context through a comprehensive historical review. The scope of this study encompasses the trajectory of thought from the classical period, rooted in the leadership of Prophet Muhammad SAW in Medina, to the development of the political spectrum in the contemporary era. Utilizing a descriptive qualitative research method based on literature studies and content analysis techniques, this article dissects various historical documents and the works of key thinkers to map the shifts in power paradigms. The research findings indicate that in the classical era, Islamic politics was understood as a comprehensive system uniting religion and state through the codification of fiqh siyasah, even as the leadership structure shifted from democratic to absolute monarchy. Conversely, in the contemporary period, Islamic political discourse has transformed to be more contextual and profane by integrating issues of modernity such as democracy, human rights, and nation-state sovereignty. The ongoing dialectic between past normative traditions and present-day needs forms a dynamic intellectual mosaic, proving the resilience of Islamic politics in addressing governance challenges both globally and within the local Indonesian context.

References

Abdullah, M. A. (2006). Islamic Studies Di Perguruan Tinggi: Pendekatan Integratif-Interkonektif. Yogyakarta: Pustaka Pelajar.

Abubakar, M. Bin. (2018). PEMIKIRAN POLITIK ISLAM (Studi Analisis Pemikiran Ibnu Taimiyah Mengenai Hakikat Negara). Politica: Jurnal Hukum Tata Negara Dan Politik Islam.

Ali, M. (2007). Kebijakan Pendidikan Menengah Dalam Perspektif Governance Di Indonesia. UB Press.

Andrian, A. (2020). tudi Komparatif Konsep Kepemimpinan Ibn Khaldun Dan Imam Al-Mawardi. Sejarah Peradaban Islam.

Anggraeni, A. P. and D. (2022). erkembangan Tema Dalam Historiografi Islam: Suatu Telaah. Studi Multidisipliner : Jurnal Kajian Keislaman.

Assagaf, J. (2022). Historiografi Hadis: Analis Embrio, Pemetaan Dan Perkembangannya. Substantia: Jurnal Ilmu-Ilmu Ushuluddin.

Black, A. (2006). Pemikiran Politik Dari Masa Nabi Hingga Masa Kini (Terj.) The History of Islam Political Thought from The Prophet to The Present. Jakarta: Serambi Ilmu Semesta.

Effendy, B. (1992). Disartikulasi Pemikiran Politik Islam?, Pengantar, Gagalnya Islam Politik, by Olivier Roy, trans. Harimurti and Qomaruddin. Jakarta: Serambi, Jakarta: S.

Enayat, H. (2001). Modern Islamic Political Thought. Kuala Lumpur: Islamic Book Trust.

Firdaus, R. (2024). Teori Kekuasaan Al-Mawardi: Analisis Dan Implikasinya Di Era Modern Pendahuluan. no. 2.

Ghafur, M. F. (2010). Pemikiran Politik Islam Dalam Perspektif Sejarah. Jakarta: Kencana Prenada Media Group.

H, N. (2010). Tindak Pidana Perdagangan Orang Kebijakan Hukum Pidana Dan Pencegahannya,Sinar Grafika.

Habibah, N. (2022). SEJARAH PEMIKIRAN DAN PERADABAN ISLAM MASA KENABIAN. EDU-RILIGIA: Jurnal Ilmu Pendidikan Islam Dan Keagamaan.

Hadiz, V. R. (2011). No Turkish Delight: The Impasse of Islamic Party Politics in Indonesia. Jurnal Indonesia, Vol. 92.

Jindan, K. I. (1995). The Islamic Theory of Government According to Ibn Taimiyah, trans. Masrohin. Surabaya: Risalah Gusti.

Katimin. (2017). Politik Islam, Study Tentang Azas, Pemikiran, Dan Praktik Dalam Sejarah Politik Umat Islam. Medan: Perdana Publishing.

Khaliq, F. A. (2005). Fi Al-Fiqh As-Siyasy Al-Islamy Mabadi’ Dusturyyah Asy-Syura Al-’Adl Al- Musawah , trans. Faturrahman Al- Hamid. Jakarta: Amzah.

Khan, Q. (2001). The Political Thought of Ibn Taymiyyah, Terj. Anas Wahyudin, Pemikiran Politik Ibn Taymiyyah, Cet. 2. Bandung: Pustaka.

Khathrawiy. (n.d.). Al-Madinah Fiy Shadr al-Islam, al-Hayat al-Ijtima`iyah Wa al-Siyasiyah Wa al- Tsaqafiyah.

Manzur, I. (1968). Lisan Al-Arab. Beirut: Dar Al-Shadr.

Mawardi, A. A.-H. ‘Ali bin M. bin H. A.-. (2011). Al-Ahkam Al-Sulthaniiyyah Wa Al- Wilayaat Al-Diniyyah. Beirut: Darul Kutub Al’ilmiyyah.

Megawati. (2020). NoAl-Ghazali: Peranannya Dalam Khazanah Intelektual Islam. Pena Cendikia.

Mudzakkir, A. (2016). lam dan Politik di Era Kontemporer,. Episteme: Jurnal Pengembangan Ilmu Keislaman, Vol.11, no.

Mulya, M. (2001). Negara Islam : Pemikiran Politik Husain Haikal. Jakarta: Paramadina.

Nabi, M. Bin. (1994). Membangun Dunia Baru Islam. Bandung: Mizan.

Nasution, H. (n.d.). Pembaharuan Dalam Islam Sejarah Pemikiran Dan Gerakan. Jakarta: Bulan Bintang.

Nasution, H. (1985). Islam Ditinjau Dari Berbagai Aspeknya. Jakarta: UI Press, Jilid.

Nilhakim, N. (2021). slam,Demokrasi Liberal Dan Sekularisme Oleh Nader Hashemi Dalam Kajian Hukum Islam Kontemporer. AL-SULTHANIYAH.

Putra, A. R. (2022). Tinjauan Fiqih Siyasah Terhadap Pemilihan Kepala Daerah Secara Langsung Di Indonesia.

Rezk, A. F. and M. K. (2023). Etika Politik Dan Kualifikasi Calon Legislatif Dalam Pemilu: Perspektif Fiqih Siyasah. ALADALAH: Jurnal Politik, Sosial, Hukum Dan Humaniora.

Ridwan. (2007). Fiqh Politik Gagasan Harapan Dan Kenyataan. Yogyakarta: FH UII Press.

Ritzer, G. (2000). Classical Sociological Theory, Third Edition. New York: The McGraw-Hill Companies Inc.

Rizani, R. (2024). Sejarah Politik Hukum Islam Dari Klasik Ke Kontemporer: Pengembangan Dan Transformasi. Indonesian Journal of Islamic Jurisprudence, no. 2.

Rojak, J. A. (1999). Politik Kenegaraan Pemikiran Al-Ghazali Dan Ibnu Taimiyah, Cet. 1. Surabaya: Bina Ilmu.

Sjadzali, M. (1993). , Islam Dan Tata Negara: Sejarah Dan Pemikiran. Jakarta: UI Press.

Supriyadi, D. (2008). Sejarah Peradaban Islam. Bandung: Pustaka Setia.

Surabaya, T. P. M. I. S. A. (2011). Studi Hukum Islam. Surabaya: IAIN Sunan Ampel Press.

Suyuthi, A.-. (2010). Ensiklopedia Pemimpin Islam. Jakarta: Hikmah Mizan.

Syafi’i, I. K. (1996). Al-Quran Dan Ilmu Politik. Jakarta: Rineka Cipta.

Syalabi, A. (1978). Mausû’ah at-Tarîkh al-Islâmi Wa al-Hadharah al-Islâmîyah. Kairo: Maktabah Al- Nahdhah Al-Mishrîyah.

Taimiyah, I. (1962). , Minhaj Al-Sunnah al-Nabawiyah Fi Naqd Kalam al-Syi’ah Wa al-Qadariyah, Jilid 1. Kairo: Maktabah Dar Al-’Urubat.

Taimiyah, I. (1988). Al-Siyasah al-Syar’iyah Fi Ishlahi al-Ra’i Wa al-. Beirut; Lebanon: Dar Al- Kutub Al-Ilmiyah.

Verdianto, Y. (2020). Hermeneutika Alkitab Dalam Sejarah: Prinsip Penafsiran Alkitab Dari Masa Ke Masa. Mitra Sriwijaya: Jurnal Teologi Dan Pendidikan Kristen.

W. Montgomery Watt. (1999). , The Formative Period of Islamic Thought, trans. Sukoyo, Zainul Abbas, and Asyabudin. Yogyakarta: Tiara Wacana Yogya.

Wakil, M. al-S. al. (1986). Al-Madinah al-Munawwarah `Ashimah al-Islam al-Ula. Jeddah: Dar Al Mujtama`.

Watt, W. M. (1969). Muhammad Prophet and Statesman. London: Oxford University Press.

Yakub, M. (2019). ISLAM DAN SOLIDARITAS SOSIAL: PERKEMBANGAN MASYARAKAT ISLAM PERIODE MADINAH. Jurnal Pemberdayaan Masyarakat.

Yatim, B. (2000). Sejarah Peradaban Islam II. Jakarta: Raja Grafindo Persada.

Zahrah, M. A. (1996). Tarikh Al-Mazahib al-Islamiyah Fiy al-Siyasah Wa al-Aqa`id Wa Tarikh al- Mazahib al-Fiqh. Qahirah: Dar Al-Fikr AlArabiy.

Zahroh, I. M. A. (1996). Aliran Politik Dan Aqidah Dalam Islam. Jakarta: Logos.

Downloads

Published

2026-05-25

How to Cite

Mega Rahmayani AS, Nurlela Abbas, & Mahmuddin Mahmuddin. (2026). Sejarah Perkembangan Pemikiran Politik Islam dari Masa Klasik hingga Kontemporer. Fikr: Jurnal Pemikiran Studi Islam, 2(1), 1–23. https://doi.org/10.62448/fjpsi.v2i1.510